MAKINA SINPLEAK

ZIRIA

Ziria, normalean egurrezkoa edo burnizkoa izaten da. 

Punta zorrotza du baina atzekaldea zabala.

Ziria egurra lehertzeko erabiltzen da.

Puntaren aldea, egurraren gainean jartzen da eta gero mailuarekin 

kolpatu. 

Ziria egurraren barruan sartzen da eta egurra lehertu egiten da.

Ziriak ez dauka arrisku handirik baina hanka gainera erori ezkero

mina hartu dezakezu.

PLANO INKLINATUA EDO ARRANPA

Aldapa baten antzekoa da, baina aldaparekin egin ez dezakezun bezala,  
mugitu egin daiteke.

Gorputz astunak altxatzeko, edo mantxo jaisteko erabiltzen da.

Maila ezberdinetan aurkitzen diren bi puntuak lotzen ditu, eta hala

pisu desberdinetara eraman dezakezu materiala.

TXIRRIKA

Buelta osoan kanala duen gurpila da txirrika edo polea. Gurpilaren kanal
horretatik pasatzen den soka muturretako batetik tiratuz, mugitu egiten da.

Pisuak modu erosoan altxatzen laguntzen du txirrikak.

Txirrikak duen arrisku bakarra, igotzen ari den gauza hori erortzea da.

Txirrikak gutxi gora behera  hiru mila urte ditu. Arkimedesek asmatu zuen.

GURPILA

Gurpila lehen garaietan egurrezkoak egiten ziren baina gaur egun gomaren barrualdean metalezko uztai bat dute.

Gurpila gauzak garraiatzeko erabiltzen zen eta erabiltzen da gaur egun. Lehen garaian
zaldiz bultzatako karroak erabiltzen ziren eta gaur egun kotxetan, kamioietan, trenetan,
bizikletetan… ( gaur egun garraiobide guztietan ) erabiltzen da.

Betidanik gurpila bira eginez funtzionatu du eta horretarako moteldu, indargetu…
egin behar du.

SUA

Sua beroa da, kolore biziak ditu: horia, gorria eta laranja.

Suaren eginkizun nagusiak hauek dira: gauzak berotzen ditu,
argia sortzen du, burnia biguintzen du, ur edangarria ez dena ur edangarri
bihurtzen du...

Arrisku handiak ditu:

1-Sua ukitzen baduzu erre egingo zara.

2-Suak basoak erretzen ditu.

AIZKORA

Aizkora bat egurrezko heldulekudun eta metalezko ahodun tresna bat da,
egurra edo zenbait lekuetan ere harri leunak mozteko erabiltzen dena.
Garai batean ehizarako eta borrokarako ere erabili izan zen.

Ohiko lanabesa izan da euskaldunon artean, harrizkoa garai zaharretan,
brontzezkoa gero eta burdinazkoa gaur egun. Herri kiroletan ere ohikoa
da aizkora proba edo apustua.

Arkumearen bihotza, birikak, maskuria, gibela...aztertzen.

Kaixo, guztioi. Gaur, Iratik, etxean hildako arkume baten hainbat organo ekarri ditu eskolara. Guk, Inguruneako gaian gorputzeko aparatuak lantzen aritu garenez, organo hauek benetan nolakoak diren ikusteko aukera izan dugu, eta ausartenak goraizak, bisturiak...eskuetan, organo hauek manipulatu dituzte barruko arteriak, benak...ikusteko. Gaurko klasea desberdina izan da... Hona irudiak.


 

  GIBELA                                BAREA                             BIHOTZA ETA BIRIKAK




TRAKEA eta birikak                         GIBELA                   TRAKEA eta ahots kordak



                                                 GIBELA  manipulatzen.            TRAKEA irekita.



BIRIKAK manipulatzen.

Eskerrik asko Iratiri, eta etxekoei aukera hau emateagatik.

Milesker!!!!!!

ESKOLAREN 25.URTEURRENAKO OLERKIAK

Eskolan parranda                                          Etxera iritsi eta

a ze festa,                                                     a ze nekea,                                        

zorionak benetan                                          hartuko nuke gustora

Muñagorri eskola.                                         masaje ederra.

Muñagorri eskola                                          Masaje ederra        

a ze festa,                                                     a ze nekea,

zorionak benetan                                          hartuko nuke gustora

Muñagorri eskola.                                         masaje ederra.

Goizean mikrofonoan                                    Hitz egin aurretik

a ze festa,                                                    Laidarekin farrez,

guztiak begira                                               Uxue zinta mozten  

hau bai pagotxa.                                            Irati begira.

Hau bai pagotxa                                             Irati begira

a ze lotxa,                                                     Laidarekin farrez,

guztiak begira                                               Uxue zinta mozten

hau bai pagotxa.                                            Irati begira.

Arratsaldean berriz                                        Bazkariko janaria

bazkaldu ondoren,                                         ai ze txarra,

txokolatea eta gozokiak                                 ez nuen ezer jan

gero saltoka.                                                 petisuisa bakarra.

Gero saltoka                                                 Petisuisa bakarra

bazkaldu ondoren,                                        ez nuen ezer jan,

txokolatea eta gozokiak                                ai ze txarra

gero saltoka.                                                bazkariko janaria.

Eskaileretan gora

a ze beldurra,

gora iritsitakoan

hasi naiz garrasika.

Hasi naiz garrasika

a ze beldurra,

gora iritsitakoan

hasi naiz garrasika.

Atzoko festan,                       Ekintza mordoa,                    Orientazio tailerran,

lagun askorekin,                   jendea ugari,                          jolasten hasi ginen,

25 urte                                  ederki pasa genuen,                ezin bukatu,

J.A.Munagorri.                      dantzan ilundu arte.                 bideoa ikusi nahian.

J.A.Munagorri,                      Dantzan ilundu arte,               Bideoa ikusi nahian,

lagun askorekin,                   jendea ugari,                          jolasten hasi ginen,

25 urte,                                 ederki pasa genuen,                ezin bukatu,

J.A.Munagorri.                      dantza ilundu arte.                 bideoa ikusi nahian.

Bazkaria ere,                       Eskaileretan gora,                  Erromeria zegoen,                          

bertan izan zen,                    banaka banaka,                     iluntze partean,

hotz ederra zegoen,              sokari ondo heldu,                 dantzan aritu ginen

frontoi barruan.                   banoa beraka.                        giro ederrean.

Frontoi barruan,                  Banoa beraka,                        Giro ederrean,

bertan izan zen,                  banaka banaka,                      iluntze partean,

hotz ederra zegoen.            sokari ondo heldu,                  dantzan aritu ginen,

frontoi barruan.                   banoa beraka.                        giro ederrean.

25 urte                                                           Beñat eta Oier

atzoko parrandan                                       korri korrika

farre eta jolas,                                              pistak bilatzen

gozokiak jan eta jan                                   lagun bezala.

gauerarte parrandan.                                Lagun bezala                              

Gauerarte parrandan                                 pistak bilatzen

gozokiak jan eta jan                                   korri korrika

farre eta jolas ,                                             Oier eta Beñat

atzoko parrandan.      

    

Orientazio tailerran                                           Cococolak lapurtzen                                                                        

iparrorratzaren beharra,                                    gero nahasten  

Berastegin galdu nintzen                                azkenean ireki eta

burua ere galdu nuen.                                    dena zikintzen  

Burua ere galdu nuen,                                    Dena zikintzen

iparrorratzaren beharra                                 cocacolak lapurtzen

Beastin galdu nintzen                                    gero nahasten

iparrorratzaren beharra.                           azkenean ireki eta.