Hau da Leonardo da Vinci handiak marraztutako Vitrubio-ren gizona. Marrazkiaren inguruko testuan Vitrubiok gizaki "ongi egindako" batek eduki beharko lituzkeen neurriak ematen dira: esku-zabala lau hatzen zabalera da. Bekokiko ilearen jaiotzatik kokotsaren puntaraino distantzia gizaki baten altueraren hamarrena da. Kokotsaren puntatik buruaren koroaraino altueraren zortziren bat da. Bularraren goiko aldetik buruaren muturreraino gizaki baten seirena da. Bularraren goiko aldetik ilearen jaiotzaraino gizaki oso baten zazpirena da. Sorbalden zabalera handienak gizaki baten laurdena neurtzen du. Ukondotik eskuaren puntaraino gizakiaren bostena da... ARITZ
Airea gas-nahaste bat da, nitrogenoa eta oxigenoa ditu bi osagai nagusiak. Ahotik eta sudurzuloetatik hartzen dugu arnasa, eta oxigenoa daraman airea sartzen da arnasa hartzen dugunean. Aire hori faringetik, laringetik eta trakeatik barrena, biriketaraino iristen da. Sudurretik doan bidea eta ahotik doana faringean elkartzen dira (eztarrian). Dena den hobe da sudurretik arnastea, sudurretik bideratzen den airea berotu, iragazi eta hezetu egiten baita horrela, faringera iritsi aurretik. Airea berotzeko eta hezetzeko, sudur barnean mukosa pituitarioa mintz mehea dago.
Gure sudurraren barnealdea ilez eta mukiz horniturik dago eta, horrela, aireak daramatzan hautsa eta zikinkeriak sudur barruko iragazki natural horietan geratzen dira. Esan dugu airea ahotik edo sudurretik sartzen dela gure gorputzera. Bi bideak laringean elkartzen dira, eta pixka bat beherago, trakea daukagu.Arnas aparatua eta digestio aparatua komunikatuta daude, eta bi bidetan banatzen dira: elikagaiek esofago edo hestegorritik jarraitzen dute, urdailera, eta aireak, aldiz, trakea edo zintzurrestetik, biriketara. Laringean, bidea bitan banatzen da, beraz: bide batetik doa airea, eta bestetik janaria. Bi bide horiek ez nahasteko, bada kartilagozko itxitura bat, epiglotisa: janaria irensten dugunean, airearen bidea ixten du, eta arnasa hartzean, ireki egiten du. Biak (arnasa hartzea eta irenstea) batera egiten ditugunean, gerta daiteke janari zatitxoren bat trakeara joatea; horrelakoetan eztulka hasten gara. Kontrako eztarritik joan zaigula esan ohi dugu horrelakoetan.
Laringetik aurrera, aireak bere bidea egiten du, trakeatik biriketara. Trakea edo zintzurrestea eraztunez osaturiko hodi bat da, eta biriken parean bronkio izeneko bi adarretan banatzen da. Birikak bular-kaiolan daude, omoplatoek, saihets-hezurrek eta bularrezurrak babestuta. Pleura mintzak bitzen ditu birikak, kanpoko erasoetatik (infekzioak, gaixotasunak…) babestuz.
Gas-trukea albeolotan gertatzen da. Albeoloak odol-kapilarrez inguraturik daude. Albeolotara pasatutako karbono-dioxidoa hori kanporatu egiten dugu arnasa botatzean. ALAITZ
Orain dela bi aste ikasle berria etorri zitzaigun gelara, denok poz-pozik geunden hori jakin genuenean. Sonia izena du eta 12 urte ditu, neskatxa jatorra, azkarra, eta alaia da. Estatu Batuetatik etorri da honaino, Houston-dik. Denok oso gustura gaude berarekin. Ez daki euskaraz, eta asko ahalegintzen ari da ikasteko. ANE
Gaur inguruneko saioan, Anak ustekabean harrapatu gaitu! Eta azterketa sorpresa jarri digu! Hasieran zaila zelakoan, urduri jarri gara baina hala ere, bost minututan egin dugu. Ikaskuntza kooperatiboko, orri birakaria egitura erabiliz, arnas aparatuaren anatomia osatu dugu.
El viernes pasado (15 de enero) granizó en Berastegi. A las 15:50 horas cuando estábamos en clase de gimnasia, empezó a granizar muy fuerte. Tanto, que en 10 minutos, todo Berastegi se tiñó de blanco. Nosotros pensábamos que después, iba a nevar pero nos quedamos con las ganas... Si queréis ver las fotos que salieron en el Diario Vasco, podéis darle al enlace que aparece abajo.
Aurten ere, jaialdi polita antolatu dugu. Hainbat antzerki, bertso, dantzak eta abarrez osaturikoa. Hona hemen egitaraua!
Jaialdia bukatu zenean, Guraso Elkarteak antolatutako hamaiketakoa jan genuen, Olentzero eta Mari Domingi etorri bitartean. Haien laguntzaileak izan ginen eta gelaz gela opariak banatu genituen.
