AUTOESTIMUA

Pertsonok zoriontsu bizi nahi badugu, geure burua maitatu eta onartu behar dugu, geure akats eta bertuteekin. Gure buruari diogun afektuazio-sentimenduari autoestimua esaten zaio. OIER I.

DIGESTIO ETA DIGESTIO APARATUAK

Digestioan irentsitako elikagai prozesu kimiko eta mekanikoen bidez gure zelula eta ehunek mantenugaietan eraldatzen dituen prozesua da. Digestio aparatua berriz, prozesu horretaz arduratzen den organo multzoa da. Gizakion digestio aparatuan, digestio hodien bidez elkarri lotutako hainbat aparatu daude: ahoa, faringea, urdaia, gibela, area edo pankrea eta hesteak osatzen dute. Digestio urin edo digestio likido jariatzen dituzte gurinek ere osatzen dute. Digestio aparatua hiru fasetan banatzen da: aho fasea, urdail fasea eta heste fasea. AIMAR.

GEHIEGIZKO LODITASUNA

Pertsonak jaten duena, gorputzak gastatzen duena baino gehiago bada, pertsona loditu egiten da eta gehiegizko loditasuna sortzen da. Arazo hori gorputzeko organoren batek gaizki funtzionatzen duelako izaten da baina oro har, bizimoduaren ondorioa da. IOSU.

NEOLITOA

Neolitoa gizakiak pasa zuen garai bat da. Ordurarte gizakia ehizan eta frutak biltzen aritzen zen. Garai hartan ikasi zuen gizakiak landatzen. Garai horretan ere herrixkak egiten hasi ziren. Neolitoa ez zen herrialde guztietan gertatu kontuan hartuta orain dela 9000 urte gertatu zela. MAÑEL

TXIRRIKA

                            

Buelta osoan kanala duen gurpila da txirrika edo polea. Gurpilaren kanaletik pasatzen da eta muturretako batetik tiratuz mugitu egiten da. Txirrika orain dela hiru mila urte asmatu zuten. Arkimedesek asmatu zuen K.a. 400. urtean. SARA

 

ANOREXIA ETA BULIMIA

Anorexia jasaten dutenek nahiz eta erabat argal egon, bere burua lodiegi ikusten dute. Batzuek jatorduak murriztu egiten dituzte eta azkenean, jateari ere utzi egiten diote.

Bulimia badu neurririk gabe jaten du, baina argaltzeko bere buruari botaka eginarazten dio edo laxanteak hartzen ditu. OIER G.

URDAIL-FASEA

Elikadura-bola faringean eta hestegorrian zehar urdailera iristen da. Urdaileko paretak mugitzen hasten dira eta janaria hor gelditzen da. Bitarte horretan, urdailaren beheko irteeran piloro izeneko balbula itxita egoten da. Ahia prestatuta dagoenean piloroa irekitzen da eta ahia heste meharrera igotzen da. EGOITZ.